Per 14 maart 2014 zijn ziekenhuizen verplicht om hun sterftecijfers te publiceren. Wij vinden het echter belangrijk dat u vooraf de pdf Leeswijzer sterftecijfers (15 KB) leest. Deze leeswijzer is geschreven door de Consumentenbond als toelichting op de sterftecijfers. Zonder deze toelichting is het lastig om de sterftecijfers goed te kunnen lezen en interpreteren.
De sterftecijfers kunnen jaarlijks variëren vanwege de systematiek. Wij zijn dan ook van mening dat een trend over enkele jaren meer zegt dan een jaarcijfer.

Wat zijn sterftecijfers?

Het sterftecijfer of HSMR (Hospital Standardized Mortality Ratio) is een ziekenhuis brede indicator om sterfte in ziekenhuizen te vergelijken met het landelijke gemiddelde. Het is een instrument dat ziekenhuizen kunnen gebruiken als kwaliteitsindicator. Daarnaast worden ook specifieke Standard Mortality Ratio’s (SMR’s) berekend. De SMR geeft net als de HSMR aan hoe hoog de sterfte in een ziekenhuis is vergeleken met het landelijk gemiddelde, maar dan voor een bepaalde diagnosegroep of patiëntencategorie.

Wat zegt een sterftecijfer?

Een hoog HSMR of SMR zou een signaal kunnen zijn dat er mogelijk iets schort aan de kwaliteit van zorg. Andersom zou een laag HMSR of SMR cijfer kunnen duiden op ‘excellente zorg’. Wanneer het HSMR 100 is, komt het aantal werkelijke en verwachte overleden patiënten met elkaar overeen. 

Wat is het sterftecijfer van het Flevoziekenhuis?

De HSMR over 2013 is in 2014 voor het eerst bekendgemaakt. Ziekenhuizen hebben afgesproken per 1 maart 2014 ook hun SMR cijfer openbaar te maken. Het sterftecijfer van het Flevoziekenhuis voor het jaar 2015 is 105. De HSMR van het Flevoziekenhuis wijkt niet significant af van het landelijk gemiddelde, wat betekent dat de sterfte binnen het Flevoziekenhuis is wat van een vergelijkbaar ziekenhuis verwacht mag worden. Uitgaande van de driejaarsperiode (2013-2015) is ons sterftecijfer 103. Dat betekent dat de HSMR van het Flevoziekenhuis voor de genoemde periode niet significant afwijkt van het landelijke gemiddelde.

Sterftecijfers per patiëntengroep

Behalve de overall HSMR zijn ook specifieke Standard Mortality Ratio’s (SMR’s) berekend. De SMR geeft net als de HSMR aan hoe hoog de sterfte in een ziekenhuis is vergeleken met
het landelijk gemiddelde, maar dan voor een bepaalde diagnosegroep of patiëntencategorie. Voor 2012 zijn behalve SMR’s voor de afzonderlijke diagnosegroepen die deel uitmaken van de HSMR, ook SMR’s berekend voor vijf clusters van deze diagnosegroepen, namelijk voor nieuwvormingen, aandoeningen van het hartvaatstelsel, respiratoire aandoeningen, maag-, darm- en leveraandoeningen, en urogenitale aandoeningen. Voor het Flevoziekenhuis zijn in alle diagnosegroepen en patiëntengroepen de sterftecijfers lager of gelijk aan het landelijke gemiddelde. Voor een volledig overzicht van de sterftecijfers per diagnosegroep kijkt u hier: pdf Sterftecijfers Flevoziekenhuis 2013-2015 (76 KB) (pdf).

Hoe worden de sterftecijfers berekend?

Het sterftecijfer geeft de verhouding weer tussen het werkelijke en het verwachte aantal overleden patiënten. De verwachte sterfte wordt berekend op basis van een model met gegevens van alle ziekenhuizen. Er wordt gekeken naar 150 diagnosegroepen (tot 2015: 50 diagnosegroepen) en alleen het geregistreerde aantal opnamen worden meegenomen in de berekening. Het berekenen van betrouwbare sterftecijfers is vrij ingewikkeld. Er zijn vele interne en externe factoren van invloed op de sterftecijfers, die per ziektebeeld sterk kunnen verschillen. Ook de samenstelling van de patiëntenpopulatie is van grote invloed.

Waarom wordt er zowel  jaarcijfers als driejaarscijfers gepresenteerd?

Jaarcijfers geven het meest actuele beeld. Driejaarscijfers zijn minder actueel, maar zijn wel preciezer, want ze worden immers berekend over een groter aantal patiënten.

Wat zegt het sterftecijfer?

De sterftecijfers van ziekenhuizen zijn nog lastig te vergelijken omdat niet alle ziekenhuizen op eenzelfde wijze registreren. Ook wordt er bij de berekening van het sterftecijfer geen rekening gehouden met behandelingsbevoegdheden van een ziekenhuis (niet elk ziekenhuis voert alle type operaties uit), de zorgzwaarte (behandeling van zeer ernstig zieke patiënten),  patiëntkenmerken en het ontslagbeleid (bijvoorbeeld: patiënten doorsturen naar een hospice). Je kunt dus niet zomaar sterftecijfers van ziekenhuizen met elkaar vergelijken.

Wat doet het Flevoziekenhuis met het sterftecijfer?

Het Flevoziekenhuis heeft een commissie die sinds een aantal jaren bezig is om jaarlijks de sterftecijfers van het Flevoziekenhuis zo goed mogelijk te bestuderen en te interpreteren. Het helpt ons om diepgaand onderzoek te doen naar wat er onder de cijfers zit en waar mogelijk verbeterprocessen in gang te zetten. Doel is om continu te werken aan kwaliteitsverbetering en de zorgprocessen ten aanzien van patiëntveiligheid te optimaliseren.